Rezerv Politikasında Yeni Dönem Başlıyor
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), firmaların yurt dışı kaynaklı dövizlerini Türk lirasına çevirmesini teşvik eden döviz dönüşüm desteği uygulamasında kapsamlı bir revizyona imza attı. 1 Ağustos 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan tebliğle, destek mekanizması katma değer odaklı hale getirilirken, döviz almama taahhüdü yerine döviz pozisyonu şartı getirildi. Piyasa uzmanları, düzenlemenin rezerv birikimini güçlendirecek ve TL’ye olan talebi destekleyecek kritik bir adım olduğunu belirtiyor.
Katma Değer ve Pozisyon Sınırı Devrede
Yeni düzenlemeye göre firmalar, ürettikleri katma değere orantılı olarak döviz dönüşüm desteğinden yararlanabilecek. Katma değer hesabında kârlılık ve işgücü maliyetleri esas alınacak. Aracı ihracatçılar, limitlerini doldurduktan sonra yüksek katma değerli tedarikçileri adına işlem yapabilecek ve destek doğrudan tedarikçinin hesabına aktarılacak. Döviz almama taahhüdü kaldırılırken, firmaların döviz pozisyonlarının TCMB’nin belirleyeceği üst sınırı aşmaması şartı getirildi. Bu değişiklik, reeskont kredilerindeki uygulamayla uyumlu hale getirilerek sistemin daha esnek ama kontrollü işlemesini sağlayacak.
Yüzde 3’lük Destek 2027’ye Uzatıldı
Tebliğle temel destek oranı yüzde 2 olarak korunurken, yüzde 3’lük destek ödemesi ile ihracat bedeli satış yükümlülüğünün yüzde 35 olarak uygulanmasına ilişkin geçici süre 31 Ocak 2027’ye kadar uzatıldı. Ana değişikliklerin büyük kısmı 1 Ekim 2026’da yürürlüğe girecek. Usulsüz yararlanma tespitinde destek, kur farkı ve faizle birlikte geri alınacak; ilgili firmaların ve grup şirketlerinin TCMB kaynaklı kredi başvuruları kısıtlanabilecek.
Piyasa Etkisi ve Uzman Değerlendirmeleri
Ekonomistler, düzenlemenin özellikle ihracatçı firmaların döviz gelirlerini daha hızlı TL’ye çevirmesini teşvik ederek TCMB rezervlerini destekleyeceğini öngörüyor. Son haftalarda altın rezervlerindeki artışla birlikte brüt rezervlerin 162 milyar doları aştığı hatırlatılırken, yeni mekanizmanın jeopolitik belirsizlikler ve enerji fiyat baskısı altında cari dengeyi güçlendireceği belirtiliyor. Retail yatırımcılar açısından ise TL’nin istikrarı ve enflasyonla mücadele sürecinde olumlu bir sinyal olarak yorumlanıyor. Uzmanlar, detayların Uygulama Talimatı’nda netleşmesini beklerken, düzenlemenin sıkı para politikası duruşuyla uyumlu olduğunu vurguluyor.