Dış dengede kritik iyileşme, piyasalarda temkinli iyimserlik
Türkiye ekonomisi, finans piyasalarının dış kırılganlık göstergelerini yakından izlediği bir dönemde önemli bir eşik aştı. TCMB verilerine göre cari işlemler dengesi, güçlü turizm ve taşımacılık gelirlerinin yanı sıra dış ticaret açığındaki daralmanın etkisiyle temmuz ayında 36 milyon dolar fazla verdi. Böylece cari denge, Ekim 2025'ten bu yana ilk kez aylık bazda pozitife döndü.
Verinin ayrıntıları, iyileşmenin yalnızca mevsimsel turizm gelirlerinden ibaret olmadığını gösteriyor. Altın ve enerji hariç cari işlemler dengesi, hazirandaki 1,4 milyar dolarlık fazladan temmuzda 4,97 milyar dolara yükseldi. Hizmetler dengesinde 8,23 milyar dolarlık net gelir kaydedilirken, bunun 5,97 milyar doları seyahat, 2,89 milyar doları ise taşımacılık gelirlerinden oluştu.
Portföy girişleri TL varlıkları destekledi
Cari dengedeki toparlanmaya finansman tarafındaki güçlü giriş de eşlik etti. Temmuz ayında portföy yatırımlarında 5,84 milyar dolarlık net giriş gerçekleşti; yabancı yatırımcılar hisse senetleri ve yatırım fonlarında 1,97 milyar dolar, devlet iç borçlanma senetlerinde ise 2,37 milyar dolar net alım yaptı. Resmi rezervler de aynı ayda 14,25 milyar dolar arttı. Bu tablo, kısa vadede Türk lirası varlıklarına yönelik yabancı ilgisinin sürdüğüne işaret ediyor.
Kuveyt Türk Yatırım Araştırma Direktörü Kutay Gözgör, turizm sezonunun seyahat gelirlerini, taşımacılıktaki toparlanmanın ise hizmetler dengesini desteklediğini belirtti. Gözgör'e göre altın ve enerji hariç cari fazladaki sert artış, dış dengenin temel eğilimi açısından olumlu; ancak enerji fiyatları ve jeopolitik gelişmeler görünümün başlıca riskleri olmaya devam ediyor.
Enflasyon beklentileri iyileşmeyi gölgeliyor
Piyasaların dikkatini çeken ikinci gelişme ise TCMB'nin eylül ayı Piyasa Katılımcıları Anketi oldu. 67 katılımcının beklentilerine göre yıl sonu TÜFE tahmini yüzde 29,43'ten yüzde 29,61'e yükseldi. 12 ay sonrası enflasyon beklentisi yüzde 23,69'dan yüzde 23,70'e, 24 ay sonrası beklenti ise yüzde 18,03'ten yüzde 18,32'ye çıktı.
Aynı ankette yıl sonu dolar/TL beklentisi 51,66'dan 51,57'ye sınırlı biçimde gerilerken, 12 ay sonrası beklenti 57,43'ten 58,60'a yükseldi. 2026 büyüme beklentisinin yüzde 3,1'den yüzde 3'e çekilmesi ise piyasanın dezenflasyon sürecinin iç talep ve büyüme üzerinde daha belirgin baskı yaratabileceğini düşündüğünü ortaya koyuyor.
Enerji şoku TCMB'nin hareket alanını daraltabilir
Dış dengedeki olumlu tablo, enerji fiyatlarındaki yükseliş nedeniyle kırılganlığını koruyor. Orta Doğu'daki çatışmalar ve Kızıldeniz ile Hürmüz çevresindeki arz riskleri Brent petrolü 100 doların üzerinde tutarken, ithal enerji maliyetindeki artış Türkiye'nin dış ticaret ve cari denge kazanımlarını tersine çevirebilir. MUFG değerlendirmesine göre enerji fiyatlarındaki baskı, TCMB'nin faiz indirimlerini sürdürme alanını daraltıyor; banka, enflasyon görünümünün bozulması halinde yeniden sıkılaştırma ihtimalinin korunduğunu belirtiyor.
Bu nedenle temmuz cari fazla verisi Türk yatırımcısı açısından güçlü bir tampon niteliğinde olsa da tek başına kalıcı bir trendin kanıtı değil. Önümüzdeki dönemde belirleyici denklem; turizm ve hizmet gelirlerinin gücü, enerji faturasının seyri, yabancı portföy girişlerinin devamlılığı ve enflasyon beklentilerinin yeniden çıpalanıp çıpalanamayacağı olacak. Cari dengedeki iyileşme TL varlıkları destekleyebilir; ancak yüksek petrol fiyatları ve bozulan enflasyon beklentileri, piyasalarda temkinli duruşun korunacağına işaret ediyor.