Cari Dengede Kritik Dönemeç
Türkiye ekonomisi, cari açık cephesinde uzun süredir beklenen nefes sinyalini bugün aldı. TÜİK'in açıkladığı Temmuz ayı dış ticaret verilerine göre dış ticaret açığı, bir önceki ayın 10,4 milyar dolar seviyesinden 7,34 milyar dolara keskin bir düşüş kaydetti. İhracat yıllık yüzde 2,9 artışla 25,6 milyar dolara çıkarken, ithalat yüzde 5,1 gerileyerek 33 milyar dolara indi. Bu tablo, ithalatın ihracattan daha hızlı artması yönündeki son dönemdeki endişeleri bir ölçüde terse çevirdi ve yatırımcıların gözünü yeniden TCMB'nin 10 Eylül toplantısına çevirdi.
Rakamlar Ne Anlatıyor?
Verinin en dikkat çekici yanı, aylık bazdaki sert iyileşme. Haziranda 10,4 milyar dolara fırlayan açık, Temmuzda yaklaşık 3 milyar dolarlık daralmayla piyasa beklentisi olan 7,4 milyar doların da hafif altında gerçekleşti. Ancak yıllık perspektifte tablo hâlâ kırılgan: dış ticaret açığı geçen yılın aynı ayındaki 6,46 milyar dolara göre yüzde 13,6 artış gösterdi. Yani daralma momentumu güçlü olsa da açık, geçen yılın üzerinde seyretmeye devam ediyor. Buna karşılık TÜİK'in aynı gün açıkladığı ekonomik güven endeksi, Ağustosta 99,8'den 100,6'ya yükselerek 100 eşiğinin üzerine çıktı ve iyimser bölgeye geçişi teyit etti.
10 Eylül'ün Kaderini Belirleyen Tablo
Ekonomistler, dış ticaret verisinin cari denge ve faiz patikası açısından kritik bir girdi olduğuna dikkat çekiyor. TCMB'nin 10 Eylül'deki Para Politikası Kurulu toplantısına kilitlenen piyasada, Ağustos enflasyonunun yıllık yüzde 31,6 civarında açıklanması beklenirken; dış dengedeki bu iyileşme, dezenflasyon sürecini destekleyen ve indirim penceresini genişleten bir unsur olarak yorumlanıyor. Nitekim TCMB'nin yaklaşık 6 ay aradan sonra politika faizinden repo fonlamasına dönüşü, piyasada 458 baz puanlık zımni indirim olarak fiyatlanmıştı; bugünkü veri bu beklentiyi daha da güçlendirdi.
Piyasalar ve Yatırımcı İçin Anlamı
Dış ticaret açığındaki daralma, cari açığın finansmanı ve rezerv birikimi açısından da olumlu bir tablo çiziyor. TCMB rezervleri 21 Ağustos haftasında 188,8 milyar dolarla 5 ayın zirvesine tırmanırken, carry trade işlemleri 65,3 milyar dolarla rekor kırdı; CDS ise 217 baz puana gerileyerek Şubat'tan bu yana en düşük seviyeyi gördü. Uzmanlar, dış dengedeki iyileşmenin TL varlıklara olan güveni artırdığını ve 'faizden borsaya geçiş' hikâyesini desteklediğini belirtiyor. Ancak aynı uzmanlar, yıllık bazdaki artışa ve jeopolitik risklere işaret ederek temkinli olunması gerektiğini de vurguluyor: Veri, tek başına bir zafer değil; 10 Eylül kararı öncesinde TCMB'nin elini güçlendiren önemli bir destek.
Sonuç
Özetle, Temmuz dış ticaret verisi Türkiye'nin dış kırılganlığını azaltan ve faiz indirimi beklentisini besleyen güçlü bir sinyal oldu. Ekonomik güven endeksinin eşiği aşmasıyla birlikte tablo, 10 Eylül'deki PPK öncesinde piyasaya olumlu bir zemin sunuyor. Yine de yıllık artış ve küresel faiz baskısı, yatırımcıların tek bir veriye değil, bütüncül makro tabloya bakmasını gerektiriyor.