Gıda Enflasyonu İndirim Döngüsüne Gölge Düşürdü
Türkiye ekonomisinde 'merkezin önceliği enflasyon' çizgisinin aşındığı bir haftada, gıda enflasyonu yeni bir alarm verdi. Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı'nın (TEPAV) 1-25 Ağustos dönemi için derlediği Gıda Fiyat Endeksi'ne göre aylık artış yüzde 1,07 olurken, yıllık gıda enflasyonu yüzde 30,9'a ulaştı. Bu tablo, Merkez Bankası'nın yaklaşık altı ay sonra repo ihalelerine dönerek bankalara politika faizinden (yüzde 37) fonlama sağlamasıyla fiilen başlattığı erken gevşeme kurgusunun, enflasyon cephesinde henüz desteklenmediğini gözler önüne seriyor.
Gözler şimdi 3 Eylül'de açıklanacak TÜFE verisinde. Piyasa katılımcıları ağustos ayı için aylık yüzde 1,95, yıllık yüzde 31,63 medyan beklentisini fiyatlarken, cari yıl sonu için ortalama yüzde 29,43'e, yıl sonu dolar kuru beklentisi ise 51,66 TL'ye yükselmiş durumda. Enflasyonun indirim döngüsünün en zayıf halkası olarak öne çıkması, 10 Eylül'deki Para Politikası Kurulu toplantısı öncesinde piyasa ile merkez arasındaki mesafeyi yeniden gündeme getiriyor.
Beklentilerde Ayrışma Derinleşiyor
TCMB'nin son Piyasa Katılımcıları Anketi, enflasyon beklentisindeki bozulmanın şiddetini ortaya koyuyor: 12 ay sonrası yıllık enflasyon beklentisi piyasa katılımcıları için yüzde 23,69'a gerilerken, reel sektör yüzde 32,80'e, hane halkı ise yüzde 45,58'e yükseldi. Merkez ile toplumun 'enflasyon algısı' arasındaki bu makas açıklığı, ekonominin çekirdeğindeki güven sorununun ne kadar derinleştiğini gösteriyor. Kur korumalı mevduatın sıfırlandığı, dolar/TL'nin 48,14 ile rekor tazelediği bu dönemde ekonomistlerin yıl sonu enflasyon tahminini yukarı çekmesi, TCMB'nin yüzde 28'lik kendi öngörüsünün bile riskli kabul edildiğine işaret ediyor.
Faiz İndirimi mi, Enflasyon Baskısı mı?
Merkez Bankası'nın repo dönüşü, bankaların fonlama maliyetini yüzde 40'tan yüzde 37'ye çekerek yüzde üçlük 'zımni faiz indirimi' etkisi yarattı. Buna rağmen HSBC eylülde gevşemenin başlayıp yıl sonu faizini yüzde 34'e çekeceğini öngörürken, BofA ekimde 100 baz puanlık indirimle yüzde 36'yı işaret ediyor. Ancak uzmanlara göre gıda fiyatlarındaki bu seyir ve enerji-yönetilen fiyat görünümü, erken gevşemenin enflasyonu yeniden köpürtebileceği riskini taşıyor. Fed cephesinde artırım ihtimalinin canlandığı küresel ortamda, Ankara'dan gelen 'rahatsızlık' mesajına rağmen TCMB'nin 10 Eylül'de vereceği karar, hem enflasyon hem de piyasanın indirim beklentisi arasında hassas bir denge kurmak zorunda kalacak.
Yatırımcı İçin Ne Anlama Geliyor?
Enflasyonun indirim döngüsünün önündeki en büyük engel olarak kalması, borsadaki 'faizden hisseye geçiş' rallisinin sürdürülebilirliğini de test ediyor. BIST 100 dün 14.611 puana yükselip bugün 14.575 seviyelerine gerilerken, 2 yıllık tahvil faizinin yüzde 39,91'e inmesi piyasanın indirim fiyatladığını gösteriyor. Ancak ekonomistler, 3 Eylül'deki TÜFE'nin beklentilerin üzerinde gelmesi halinde indirim beklentilerinin yeniden fiyatlanacağı konusunda uyarıyor: Gıda ve enerji kalemlerindeki bu dirençli seyir, hem tahvil hem de TL varlıklar için risk iştahını kısıtlayan en önemli değişken olmaya devam ediyor.