Asya’da Teknoloji Depremi: KOSPI Yüzde 10’un Üzerinde Geriledi
Küresel finans piyasaları, 28 Temmuz 2026 Salı günü tarihin en sert teknoloji satış dalgalarından birine tanık oldu. Çin’in devlet destekli çip üreticilerinin ileri litografi teknolojilerinde seri üretime geçtiğine dair haberler ve yapay zeka altyapı harcamalarının sürdürülebilirliğine ilişkin artan endişeler, Asya borsalarını derinden sarstı. Güney Kore’nin gösterge endeksi KOSPI, gün içinde yüzde 10’un üzerinde gerileyerek nisan ayından bu yana en düşük seviyelerine indi ve işlemler geçici olarak durduruldu.
Samsung Electronics ve SK Hynix hisseleri yüzde 12’yi aşan kayıplarla öncü rol oynarken, Çinli bellek üreticisi ChangXin Memory Technologies’in (CXMT) Şanghay STAR Market’teki halka arzında yüzde 400’ün üzerinde yükselişi, küresel bellek çipi pazarında rekabetin keskinleşeceği algısını güçlendirdi. Bloomberg Asya yarı iletken endeksi mart başından bu yana en sert düşüşünü yaşadı.
Çin’in Teknolojik Atılımı ve Yapay Zeka Rallisine Şüphe
Piyasa uzmanları, satış baskısının iki ana kaynaktan beslendiğini vurguluyor: Birincisi, Çin’in DUV (deep ultraviolet) litografi ekipmanlarında yerli üretim kapasitesini artırması; ikincisi ise yapay zeka çiplerine yönelik yüksek değerlemelerin ve finansman risklerinin sorgulanmaya başlaması. ABD’de bir gece önce Philadelphia Semiconductor Index’in yüzde 2’nin üzerinde gerilemesi ve Nvidia ile AMD hisselerindeki sert düşüşler, Asya seansına negatif açılış olarak yansıdı.
“Çin’in bellek çipi kapasitesini hızla artırması, Samsung ve SK Hynix’in marjlarını uzun vadede baskılayabilir” diyen Seoul merkezli analistler, CXMT’nin halka arzdan topladığı milyarlarca dolarlık kaynağın kapasite genişlemesine yönlendirileceğini belirtiyor. Bu gelişme, yapay zeka odaklı yükselişin ‘sürdürülebilir olup olmadığı’ sorusunu yeniden gündeme taşıdı.
Türk Piyasalarına Yansıma: Risk İştahı ve Borsa İstanbul
Küresel teknoloji satışlarının Türkiye’ye etkisi dolaylı ancak önemli. Borsa İstanbul, dün yüzde 1,21’lik düşüşün ardından bugün sınırlı bir yükselişle açılsa da, küresel risk iştahındaki bozulma yerli yatırımcıları temkinli tutuyor. Analistler, BIST 100’de 13.700-13.600 bandının destek, 13.900-14.000 seviyesinin ise direnç konumunda olduğunu vurguluyor.
Türk varlıkları açısından kritik nokta, küresel likidite ve risk primi hareketleri. Asya’daki sert satışların Avrupa ve ABD seanslarına yayılması halinde, yabancı yatırımcı çıkışları ve döviz kurlarındaki hareketlilik yeniden hızlanabilir. Dolar/TL’nin 47,35-47,38 bandında seyrettiği bir ortamda, teknoloji kaynaklı küresel belirsizlik yerli hisse senedi ve tahvil piyasalarında ek volatilite yaratma potansiyeli taşıyor.
Uzman Görüşleri: Geçici Şok mu, Yapısal Dönüşüm mü?
Piyasa katılımcıları, gelişmenin kısa vadede risk iştahını baskılayacağını, ancak Çin’in teknolojik atılımının uzun vadede küresel tedarik zincirlerini yeniden şekillendirebileceğini değerlendiriyor. Bazı kurumlar, yapay zeka harcamalarının hâlâ güçlü kaldığını ve satışların bir ‘düzeltme’ niteliği taşıdığını savunurken, diğerleri bellek çipi pazarında aşırı kapasite riskinin 2027’ye sarkabileceğini belirtiyor.
Türk yatırımcısı için mesaj net: Küresel teknoloji döngüsündeki bu sarsıntı, yalnızca Asya borsalarını değil, riskli varlıkların genel fiyatlamasını etkiliyor. Önümüzdeki günlerde ABD ve Avrupa’daki teknoloji hisselerinin tepkisi ile Fed toplantısı öncesi küresel faiz beklentileri, Borsa İstanbul’un yönünü belirleyecek başlıca unsurlar arasında yer alıyor.