Ekonomide Hedefler Raydan Çıktı: OVP Öncesi Şok Tablo
Türkiye ekonomisinde gözler, 6 Eylül Pazar günü açıklanacak olan ve 2027-2029 dönemine ilişkin yol haritasını çizecek Orta Vadeli Program'a (OVP) çevrildi. Ancak programın açıklanmasına günler kala gelen veriler, ekonomi yönetiminin geçtiğimiz yıl koyduğu hedeflerle gerçekler arasında derin bir makas olduğunu ortaya koydu. Özellikle enflasyon ve cari açıkta yaşanan sapmalar, iş dünyasını isyan ettirirken, yeni OVP'de hedeflerin revize edilmesi neredeyse kesinleşti.
Enflasyon Hedefi İkiye Katlandı, Cari Açıkta 30 Milyar Dolarlık Sapma
Geçtiğimiz yıl açıklanan OVP'de 2026 yılı sonu için enflasyon hedefi yüzde 16 olarak belirlenmişti. Ancak TÜİK'in Ağustos ayı verilerine göre yıllık enflasyon yüzde 31,51 seviyesinde seyrediyor. TCMB Piyasa Katılımcıları Anketi'nde ise yıl sonu enflasyon beklentisi yüzde 29,5 civarında. Yani hedefle gerçekleşme arasında neredeyse iki kata varan bir fark bulunuyor.
Cari açık cephesinde ise tablo daha da çarpıcı. 2026 sonu için OVP'de 22,3 milyar dolar cari açık hedeflenmişti. Oysa sadece Haziran ayında cari açık 38,9 milyar dolar olarak gerçekleşti. Piyasa katılımcılarının yıl sonu beklentisi ise 50,2 milyar dolar seviyesine yükseldi. Bu da hedefle gerçekleşme arasında 30 milyar dolara yakın bir sapma anlamına geliyor.
İş Dünyası Ayaklandı: 'Bıçak Kemiğe Dayandı'
Hedeflerdeki bu devasa sapmalar, iş dünyasının ekonomi yönetimine yönelik eleştirilerini de alevlendirdi. İstanbul Sanayi Odası (İSO) Başkanı Erdal Bahçıvan, 'Türkiye sanayisi ve ihracatçısı artık bu boyutu bir kez enflasyon önleme ilacında dayanma gücünü kaybetmiş durumda. Artık bıçak kemiğe dayandı' diyerek sert çıktı.
İstanbul Ticaret Odası (İTO) Başkanı Şekib Avdagiç ise ekonomi yönetimi tarafından baskılanan dolar kurunun ihracatçıları ve turizmcileri ağır baskı altında bıraktığını vurguladı. Avdagiç, 'Üç sene boyunca bunun çok ciddi faturasını ödedik, ödemeye devam ediyoruz' ifadelerini kullandı. Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mustafa Gültepe de sanayiye daha farklı desteklerin gelmesi gerektiğinin altını çizdi.
Uzmanlar Ne Diyor? 'Erken Sanayisizleşme Riski'
İstanbul Nişantaşı Üniversitesi'nden Doç. Dr. Caner Özdurak, Türkiye'nin 'erken sanayisizleşme' sürecinden geçtiğine dikkat çekti. Özdurak, gelişmiş ekonomilerin sanayileşme süreçlerini tamamladıktan sonra hizmetler sektörüne geçtiğini, ancak Türkiye'nin orta gelir tuzağından sıyrılamadan sanayi istihdamında erozyon yaşadığını belirtti. Bu durumun uzun vadeli üretkenlik kapasitesini doğrudan tehdit ettiğini vurguladı.
İstanbul Kültür Üniversitesi'nden Prof. Dr. Sinan Alçın ise yeni OVP'de hem cari açık hem de enflasyon hedeflerinin güncelleneceğini öngörüyor. Alçın, 'Her iki önemli parametrede de geçen yılki OVP'ye göre büyük bir sapma var. Hem bu başlıklarda tahminler güncellenir hem de iş dünyasının talep ve beklentilerini gözeten bir açıklama yapılır' diye konuştu.
Piyasalar İçin Kritik Günler: TCMB ve Fed Kararları Yaklaşıyor
OVP'nin açıklanmasının hemen ardından, 10 Eylül Perşembe günü TCMB'nin faiz kararı gelecek. Piyasalar, politika faizinin yüzde 37 seviyesinde sabit tutulmasını bekliyor. İlk faiz indirimi için ise Ekim ayı öne çıkıyor. BBVA Research, ilk 100 baz puanlık indirim öngörüsünü Aralık'tan Ekim'e çekti. Citi Research ise yıl sonu politika faizini yüzde 35 olarak tahmin ediyor.
Küresel cephede ise 16 Eylül'de Fed'in faiz kararı bekleniyor. Fed'in faiz politikasına ilişkin belirsizlik, yükselen tahvil faizleri ve Brent petrolün 95 dolar civarına yükselmesi, BIST 100 endeksi ve Dolar/TL üzerindeki baskıyı artırıyor. Dolar/TL 48,28 seviyesinde seyrediyor.
Büyümede Yavaşlama Sinyali: Yıl Sonu Beklentisi Aşağı Revize Edildi
Türkiye ekonomisi 2026'nın ikinci çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 2,3 büyüdü. Bir önceki çeyreğe göre büyüme ise yüzde 1,1 oldu. TCMB Piyasa Katılımcıları Anketi'ne göre, 2026 yılının tamamında ekonomi yüzde 3,1 büyüyecek. Geçen yılki OVP'de ise 2026 sonu büyüme tahmini yüzde 3,8 olarak açıklanmıştı. Büyüme beklentilerindeki bu aşağı yönlü revizyon da ekonomi yönetimi için ayrı bir zorluk teşkil ediyor.
Pazar günü açıklanacak OVP, hem yerli hem de yabancı yatırımcılar açısından Türkiye ekonomisinin orta vadeli rotasını netleştirecek. Ancak hedeflerdeki bu devasa sapmalar ve iş dünyasındaki huzursuzluk, ekonomi yönetiminin Pazar günü yapacağı açıklamalarda ikna edici ve inandırıcı adımlar atmasını zorunlu kılıyor.