Ekonomi Yönetimi İçin Sınav Haftası Başladı
Türkiye ekonomisinin üç yıllık yol haritası olan Orta Vadeli Program (OVP), 6 Eylül Pazar günü açıklanacak. Ancak programın kamuoyuna duyurulmasına günler kala, geçen yıl açıklanan hedeflerle gerçekleşen veriler arasındaki makas, ekonomi yönetimi için ciddi bir itibar sınavına dönüştü. Enflasyon ve cari açıkta hedefler neredeyse iki kat şaşmış durumda ve iş dünyası temsilcileri, enflasyonla mücadele politikalarının sanayiciyi ve ihracatçıyı boğduğunu söyleyerek sesini yükseltti.
Hedeflerle Gerçekler Arasında Devasa Makas
Eylül 2025'te açıklanan OVP'de 2026 yıl sonu için cari açık hedefi 22,3 milyar dolar olarak belirlenmişti. Ancak TCMB Piyasa Katılımcıları Anketi'nin ağustos ayı sonuçlarına göre, cari açık beklentisi 50,2 milyar dolara fırladı. Yani cari açık hedefi, gerçekleşmesi beklenen seviyenin yarısı kadar kalmış durumda.
Enflasyon cephesinde ise tablo daha da çarpıcı. Geçen yılki OVP'de 2026 sonu için enflasyon hedefi yüzde 16 olarak açıklanmıştı. TÜİK'in dün açıkladığı ağustos ayı verilerine göre yıllık enflasyon yüzde 31,51 seviyesinde. Piyasa katılımcılarının yıl sonu beklentisi ise yüzde 29,5 civarında. Hedeflenen enflasyonun neredeyse iki katı bir seviye, ekonomi yönetiminin enflasyonla mücadele programının seyri açısından kritik bir gösterge.
İş Dünyasından Sert Uyarı: 'Bıçak Kemiğe Dayandı'
Yeni OVP'nin açıklanmasına haftalar kala, Türkiye'nin önde gelen iş dünyası kuruluşlarının başkanları, ekonomi politikalarına yönelik eleştirilerini artırdı. İstanbul Sanayi Odası (İSO) Başkanı Erdal Bahçıvan, 'Türkiye sanayisi ve ihracatçısı artık bu boyutu bir kez enflasyon önleme ilacında dayanma gücünü kaybetmiş durumda. Artık bıçak kemiğe dayandı' diyerek sert çıktı.
İstanbul Ticaret Odası (İTO) Başkanı Şekib Avdagiç, döviz kurunun baskılanması politikasının ihracatçı ve turizmciyi ağır baskı altında bıraktığını vurguladı: 'Üç sene boyunca bunun çok ciddi faturasını ödedik, ödemeye devam ediyoruz.' Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mustafa Gültepe ise büyümenin en az yarısının ihracat ve üretimden gelmesi gerektiğine dikkat çekerek, sanayiye yönelik desteklerin artırılması çağrısında bulundu.
Piyasalar Neye Odaklandı?
Yatırımcılar ve piyasa aktörleri, Pazar günü açıklanacak yeni OVP'de özellikle şu başlıklara odaklanacak:
- 2026 yıl sonu revize edilmiş enflasyon ve cari açık hedefleri- 2027-2029 dönemi için büyüme, işsizlik ve bütçe dengesi tahminleri- Sanayi ve ihracata yönelik yeni destek mekanizmaları- Marmara bölgesindeki sanayi yoğunluğunun azaltılması ve Anadolu'ya sanayi havzaları kurulması gibi reform adımlarının somut takvimi
Ekonomistler, yeni OVP'de hem 2026 sonu hedeflerinin gerçekçi seviyelere çekilmesini hem de iş dünyasının talep ettiği sanayi ve ihracat desteklerine yer verilmesini bekliyor. İstanbul Kültür Üniversitesi'nden Prof. Dr. Sinan Alçın, 'Her iki önemli parametrede de geçen yılki OVP'ye göre büyük bir sapma var. Hem bu başlıklarda tahminler güncellenir hem de iş dünyasının talep ve beklentilerini gözeten bir açıklama yapılır' değerlendirmesinde bulundu.
Borsa ve Döviz Piyasalarında Bekleyiş
OVP öncesi Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi 13.900-14.000 bandında kritik bir destek-direnç mücadelesi veriyor. Ağustos enflasyonunun beklentilerin hafif altında gelmesiyle tahvil faizleri gerilerken, TCMB'nin likidite politikasındaki gevşeme TL varlıklarını destekliyor. Dolar/TL ise 48,40 seviyesinin üzerinde yükseliş denemeleri gerçekleştiriyor.
Piyasalar, OVP'nin ardından 10 Eylül'de yapılacak TCMB Para Politikası Kurulu toplantısına da odaklanmış durumda. Ekonomistler, enflasyondaki gerileme devam ederse yıl sonuna kadar toplam 200 baz puanlık faiz indirimiyle politika faizinin yüzde 35 civarına gerileyebileceğini öngörüyor.