Brent 90 Doların Altında: Jeopolitik Risk Primi Eriyor
Borsa kapanışının ardından dünya enerji piyasalarını sarsan gelişme, Hürmüz Boğazı'na ilişkin savaş korkusunun hafiflemesiyle geldi: Brent petrol, İran ile Pakistan arasındaki Tahran temaslarında 'önemli ilerleme' sağlandığı sinyali ve ABD Hazinesi'nin yaptırımları bir anda sertleştirmemesi üzerine gün içinde yüzde 3'ü aşan düşüşle 87,8 dolara kadar gerileyerek kritik 90 dolar eşiğinin altını gördü. Hafta başında 92 doların üzerine çıkan varil fiyatındaki bu sert geri çekilme, küresel risk iştahını yeniden şekillendirirken enerji ithalatçısı Türkiye için de enflasyon, cari denge ve faiz patikası açısından belirleyici bir dönemeç olarak öne çıkıyor.
Savaş Yerine Ekonomik Baskı: Piyasa Neden Rahatladı?
Haftalardır süren rallinin asıl nedeni, ABD-İran geriliminin Hürmüz Boğazı'nda arz akışını kesintiye uğratabileceği korkusuydu. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent'in İran'a ve destekçilerine yönelik 'benzeri görülmemiş ekonomik dışlama' operasyonunu duyurmasına karşın piyasa, yaptırımların ticaret ortaklarına kademeli bir takvimle uygulanacağı mesajını savaş riskinin düştüğü şeklinde okudu. Saxo Bank emtia stratejisi başkanı Ole Hansen, 'Çatışmanın askeri tırmanıştan ekonomik baskıya kayması, petrol piyasasındaki endişeyi azalttı' diyerek bu algıyı özetledi. Pakistan heyetinin Tahran ziyaretinden gelen uzlaşı sinyalleri de arz riskinin tek ve kısa vadeli bir tehdit olmaktan çıktığı izlenimini güçlendirdi. Öte yandan OPEC ve Uluslararası Enerji Ajansı'nın 2026 küresel talep beklentilerini aşağı çekmesi ve Asyalı alıcıların temkinli alım yapması da düşüşü destekleyen unsurlar arasında.
Türkiye İçin Neden Bu Kadar Önemli?
Türkiye net enerji ithalatçısı olduğundan petrol fiyatları yalnızca pompaya zam olarak değil, cari açık, enflasyon ve TL üzerindeki baskı olarak da yansıyor. TCMB'nin kendi çalışmasına göre ham petrolde kalıcı 10 dolarlık bir artış, takip eden 12 ayda cari açığı yaklaşık 2,6 milyar dolar artırabiliyor; tersine kalıcı bir düşüş, dezenflasyon sürecini hızlandırarak Merkez Bankası'nın faiz indirim patikasında daha fazla alan açabilir. Ancak bu haftaki tablo, kazancın hemen pompaya yansımayacağını da gösterdi: Dolar/TL'nin 48,10 ile rekor bölgesinde seyretmesi ve önceki haftalardaki yüksek seviyelerin birikmiş etkisi nedeniyle gece yarısı benzinin litresine 2,74 lira zam geldi; İstanbul'da benzin 74,26 liraya, bazı illerde ise 76 liranın üzerine çıktı.
Borsa Temkinli, Gözler Yarınki Verilerde
Petrol düşüşüne ve jeopolitik risk priminin erimesine karşın İstanbul borsası sınırlı bir satışla günü tamamladı: BIST 100, yüzde 0,19 değer kaybederek 14.473,42 puandan kapandı; endeks gün içinde 14.341,93'e kadar geriledi. Dikkat çeken ayrışma, yüzde 1,88 düşen sanayi endeksine karşılık yüzde 1,35 prim yapan teknoloji endeksinde yaşandı. Küresel tarafta ABD'de tüketici güven endeksinin ağustosta 89,4 ile beklentilerin altında kalması ve beklenti alt endeksindeki sert düşüş (68,2) risk iştahını baskılarken, yarın açıklanacak ABD büyüme ve kişisel tüketim verileriyle Nvidia bilançosu küresel yönelimin yeni referansı olarak izlenecek. Analistler, petrolün kalıcı biçimde 90 doların altında tutunup tutunamayacağını İran dosyasındaki diplomatik sürecin devamlılığına bağlıyor; bu hafta enerji ve döviz volatilitesinin borsa, enflasyon beklentileri ve TL varlıkları üzerindeki etkisini belirleyecek.