Kritik Dönemeç: SPK Tasfiye Süresini İkiye Katladı
Türkiye'nin fon piyasasında son günlerin en sarsıcı gelişmesi yaşandı. Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), 17 Eylül'de tasfiye kararı verilen 131 yatırım fonunun tasfiye süresini başlangıçta öngörülen 3 aydan 6 aya çıkardı. Bu karar, yaklaşık 515 bin yatırımcının 827 milyar TL'lik birikimini doğrudan etkiliyor. SPK'nın 20 Eylül'deki ikinci kararıyla uzatılan süreç, yatırımcıların paralarına ne zaman ve ne ölçüde ulaşabileceği sorusuna net bir takvim yerine, varlıkların nakde dönüş hızına bağlı kademeli ödeme modelini getiriyor.
7 Portföy Şirketi, 131 Fon ve İki Banka Devrede
SPK'nın 17 Eylül tarihli 2026/60 ve 2026/61 sayılı bültenleriyle Tera Portföy, Pusula Portföy, Hedef Portföy, Atlas Portföy, A1 Capital Portföy, Pardus Portföy ve Bulls Portföy tarafından kurulan ve TEFAS'ta işlem gören tüm yatırım fonlarının alım-satım işlemleri durduruldu. Tasfiye sürecinin yürütülmesi için ise iki kamu bankası görevlendirildi: Tera Portföy fonlarında Türkiye İş Bankası, diğer altı portföy şirketinin fonlarında Ziraat Bankası tasfiye memuru olarak atandı.
Listede en fazla fonla öne çıkan şirketler Pardus Portföy (42 fon), Hedef Portföy (31 fon) ve Atlas Portföy (16 fon) oldu. Tera Portföy'den 5, Pusula Portföy'den 12, A1 Capital'den 9 ve Bulls Portföy'den 15 fon tasfiye kapsamına alındı. Bu fonlarda yaklaşık 455 bin 758 tekil yatırımcı bulunuyor.
Ödeme Mekanizması Nasıl İşleyecek?
SPK'nın belirlediği usul ve esaslara göre süreç üç ana aşamadan oluşuyor. İlk olarak MKK ve görevli bankalar arasında katılma payı adedi, rehin/haciz durumları ve takyidatlar üzerine mutabakat sağlanacak. İkinci aşamada fonun borç ve alacakları tespit edilecek. Üçüncü ve en kritik aşamada ise fon malvarlığı nakde çevrilecek.
Ödemeler tek seferde değil, varlıklar satıldıkça kademeli olarak yapılacak. SPK düzenlemesine göre elde edilen nakit, bankalar tarafından belirlenecek dönemlerde yatırımcıların mutabakatı sağlanmış bireysel saklama hesaplarına, sahip oldukları fon katılma payı oranında aktarılacak. Öncelik sırası ise net: İlk olarak SPK'nın fon borcu olarak tasnif ettiği alacaklar ödenecek, sonra kalan tutar yatırımcılara dağıtılacak.
Yatırımcı İçin Ne Anlama Geliyor?
Uzmanlar, tasfiye süresinin 6 aya çıkarılmasının tüm fonların tasfiyesinin mutlaka 6 ay süreceği anlamına gelmediğini, piyasa koşullarına göre sürecin daha erken tamamlanabileceğini belirtiyor. Ancak kesin bir ödeme günü ilan edilmedi. Ödeme, fon portföyündeki varlıkların hangi fiyattan satılabildiğine bağlı olarak değişkenlik gösterecek.
Bir yatırımcının fona yatırdığı 100 lirayı tasfiye sonunda mutlaka 100 lira olarak geri alacağının garantisi yok. Fonların elindeki varlıkların değerine ve hangi fiyattan satılabildiğine bağlı olarak yatırımcılar anaparalarının bir kısmını kaybedebilir. Bu nedenle uzmanlar, yatırımcıların sabırlı olmasını ve resmi KAP bildirimlerini takip etmesini öneriyor.
Tera Portföy'den Ek Açıklama
Tera Portföy, 18 Eylül'de KAP'a yaptığı bildirimde SPK'nın belirlediği usul ve esaslar çerçevesinde sürecin devam ettiğini açıkladı. Şirket, yatırımcılara yapılacak ödemelerin saklamacı bankanın (İş Bankası) oluşturacağı ödeme planı doğrultusunda gerçekleştirileceğini bildirdi. Tasfiye için belirlenen sürenin, tasfiye duyuru tarihinden itibaren en fazla 3 aylık sürenin bitimini izleyen ilk iş gününe kadar olduğu, SPK'nın uygun görmesi halinde bu sürenin uzatılabileceği hatırlatıldı.
Piyasa Uzmanlarının Görüşü
Ekonomi uzmanları, SPK'nın aldığı önlemlerin sermaye piyasalarının güvenilir ve istikrarlı işleyişinin sağlanması ile yatırımcıların korunması amacıyla alındığını vurguluyor. Ancak fon krizinin, TEFAS platformunun likidite risklerini ve perakende yatırımcının korunması mekanizmalarını yeniden gözden geçirmeyi zorunlu kıldığı belirtiliyor.
Önümüzdeki haftalarda Hazine ve Maliye Bakanlığı koordinasyonunda SPK, Borsa İstanbul ve MKK temsilcilerinin katılacağı kapsamlı değerlendirme toplantıları yapılacak. Bu toplantılarda tasfiye işlemleri, varlık satışı ve hak sahiplerine yapılacak ödeme takvimi detaylı olarak masaya yatırılacak.