Tera yöneticileri hakkında yakalama kararı
Türkiye’nin yatırım fonları piyasasında haftanın en kritik gelişmesi Tera Portföy cephesinden geldi. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen fon soruşturması kapsamında Tera Yatırım CEO’su Emir Münir Sarpyener ile Tera Portföy Yönetim Kurulu Başkanı Erdin Özel hakkında yakalama kararı çıkarıldı. Daha önce iki yönetici hakkında yurt dışına çıkış yasağı şeklinde adli kontrol tedbiri uygulanmıştı. Gelişme, yalnızca şirket yönetimi açısından değil, Tera bağlantılı fonların tasfiye sürecini izleyen yüz binlerce yatırımcı bakımından da doğrudan önem taşıyor.
Yatırımcı açısından asıl kritik başlık tasfiye
SPK’nın 17 Eylül’de aldığı karar sonrasında Tera, Pusula, Hedef, Atlas, A1, Pardus ve Bulls Portföy’ün TEFAS’ta işlem gören fonları alım ve satıma kapatılmış; toplam 131 fon tasfiye kapsamına alınmıştı. Tera fonlarının tasfiye işlemlerini yürütmek üzere İş Bankası, diğer şirketlerin fonlarını yürütmek üzere ise Ziraat Bankası görevlendirilmişti. Bu nedenle yeni adli gelişme, fon paylarının günlük olarak alınıp satılamadığı bir dönemde yatırımcının varlıkların hangi değer üzerinden nakde çevrileceği ve ödemenin ne zaman yapılacağı sorularını daha da önemli hale getiriyor.
Fon yönetimi ile adli süreç birbirinden ayrılmalı
Yatırımcı bakımından en önemli ayrım, soruşturmanın şirket yöneticilerine ilişkin olması ile fon varlıklarının hukuki ve operasyonel tasfiye mekanizmasının birbirinden farklı işlemesidir. Tasfiye sürecinde fon portföyündeki menkul kıymetler, nakit pozisyonları, alacaklar, borçlar ve yatırımcıların sahip olduğu katılma payları ayrı ayrı tespit edilerek mutabakata bağlanacak. Ancak özellikle düşük likiditeli paylar, değerleme yöntemi, bekleyen emirler, rehin ve haciz kayıtları ile gerçekleşmemiş işlemler, yatırımcıya dağıtılabilecek tutarın ve ödeme süresinin belirlenmesinde kritik rol oynayacak.
TEFAS riski yeniden tanımlanıyor
Bu gelişme, perakende yatırımcı için TEFAS’ın sağladığı işlem kolaylığının fonun her koşulda anında likit olacağı anlamına gelmediğini de gösteriyor. Özellikle yüksek getiri geçmişi, dar yatırımcı kitlesiyle işlem gören hisseler veya karmaşık stratejiler sunan serbest fonlar incelenirken yalnızca geçmiş performansa bakmak yeterli değil. Fonun portföy likiditesi, günlük alım-satım esasları, çıkış kısıtları, saklama yapısı, risk değeri ve portföydeki yoğunlaşma oranları birlikte değerlendirilmelidir.
BES yatırımcısı için tablo farklı
Soruşturmanın ardından dikkatler BES fonlarına da çevrilmiş olsa da sektör temsilcileri, BES ile TEFAS yatırım fonlarının hukuki ve operasyonel yapılarının farklı olduğuna işaret ediyor. Türkiye Sigorta Birliği Başkanı Ahmet Yaşar, 21 Eylül itibarıyla BES ve OKS’de toplam fon büyüklüğünün 2,62 trilyon liraya, katılımcı sayısının ise 18,27 milyona ulaştığını; BES fonlarında olağan dışı bir likidite sorunu veya sistemden çıkış dalgası görülmediğini açıkladı. BES portföylerinin kıymetli madenler, hisse senetleri, kamu borçlanma araçları ve diğer varlık sınıflarına yayılması da tek bir piyasa segmentindeki bozulmanın toplam sistemi sınırlı etkilemesini sağlıyor.
Yatırımcı şimdi neyi izlemeli?
Önümüzdeki dönemde yatırımcıların izlemesi gereken temel başlık, yeni adli kararların kendisinden çok tasfiye sürecinin şeffaf biçimde ilerleyip ilerlemediği olacak. Fon bazında portföy değerleri, nakde dönüşen varlıklar, borç ve alacak kalemleri, yatırımcı mutabakatları ve ödeme takvimi düzenli açıklanmadığı sürece belirsizlik devam edecek. Bu nedenle tasfiye kapsamındaki fon yatırımcıları, sosyal medya paylaşımlarındaki fiyat iddiaları yerine KAP, SPK, MKK ve tasfiye görevlisi bankaların resmi duyurularını esas almalı; yeni yatırım kararı verenler ise yüksek geçmiş getiriyi likidite ve yönetişim riskinden bağımsız değerlendirmemeli.