Ekonomide Yeni Yol Haritası Masada
Türkiye ekonomisinin önümüzdeki üç yılını şekillendirecek 2027-2029 Orta Vadeli Program (OVP), Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz tarafından 6 Eylül Pazar günü Ankara'da düzenlenen basın toplantısıyla kamuoyuna duyuruldu. Yeni program, Orta Doğu'daki jeopolitik gerilimlerin enerji ve emtia piyasalarına yansımaları ile küresel büyüme beklentilerindeki aşağı yönlü revizyonlar ışığında hazırlanan güncel makroekonomik projeksiyonları içeriyor.
Hükümetin önceki OVP'de yüzde 16 olarak öngördüğü 2026 yıl sonu enflasyon hedefi, yüzde 28,4 seviyesine yükseltildi. Bu, 12,4 puanlık dramatik bir yukarı revizyon anlamına geliyor. Aynı dönemde büyüme tahmini ise yüzde 3,8'den yüzde 3,3'e aşağı çekildi.
Orta Doğu Savaşı Enflasyonu 7 Puan Artırdı
Yılmaz, enflasyon hedefindeki büyük sapmanın arkasındaki temel faktörün Orta Doğu'daki savaş olduğunu vurguladı. Merkez Bankası'nın analizlerine göre, çatışmaların enerji fiyatları ve emtia piyasaları üzerinden yarattığı doğrudan ve dolaylı etkiler, enflasyon üzerinde yaklaşık 7 puanlık bir baskı oluşturdu.
Bu gelişme, enerji ithalatı tahminini 63 milyar dolardan 71 milyar dolara, dış ticaret açığı öngörüsünü ise 96 milyar dolardan 105 milyar dolara çıkardı. Cari açık/GSYH oranı da bu doğrultuda yüzde 2,6 olarak revize edildi. Turizm gelirleri de bölgesel gerilim nedeniyle 68 milyar dolardan 65 milyar dolara aşağı güncellendi.
2027-2029 Dönemi İçin İddialı Hedefler
Yeni OVP, 2026 sonrası için kademeli bir toparlanma senaryosu öngörüyor. Buna göre büyüme, 2027'de yüzde 4,2, 2028'de yüzde 4,6 ve 2029'da yüzde 5 seviyelerine ulaşacak. Enflasyon ise 2027'de yüzde 21, 2028'de yüzde 13,5 ve 2029'da tek haneli yüzde 9 bandına gerileyecek.
İşsizlik oranının 2026'da yüzde 8,1 olacağı, 2029'a kadar yüzde 7,6'ya düşeceği tahmin ediliyor. Bütçe açığı/GSYH oranı ise 2027'de yüzde 3,5, 2028'de yüzde 3,1 ve 2029'da yüzde 2,8 olarak öngörülüyor. Hükümet, bu dönemde 2,1 milyon yeni istihdam yaratmayı ve milli geliri 2,2 trilyon doların üzerine çıkarmayı hedefliyor.
Küresel Büyüme Beklentileri Aşağı Revize Edildi
OVP sunumunda, küresel ekonomiye dair varsayımlar da güncellendi. Dünya büyüme tahmini yüzde 3,1'den yüzde 3'e, Türkiye'nin başlıca ticaret ortaklarının büyüme beklentisi yüzde 2,4'ten yüzde 1,6'ya, Euro Bölgesi büyümesi ise yüzde 1,2'den yüzde 0,9'a düşürüldü. Bu durum, Türkiye'nin ihracat ve büyüme dinamikleri üzerinde ek bir aşağı baskı oluşturuyor.
Piyasalar İçin Ne Anlama Geliyor?
Yeni OVP'nin açıklanması, 10 Eylül'deki TCMB faiz kararı öncesinde piyasalar açısından kritik bir referans noktası oluşturuyor. Enflasyon hedefinin önemli ölçüde yukarı revize edilmesi, merkez bankasının para politikası duruşunu ve faiz koridorunu nasıl şekillendireceği sorusunu gündeme taşıyor.
Piyasa uzmanları, dezenflasyon sürecinin devamının hükümetin en önemli önceliği olduğunu vurgularken, jeopolitik risklerin ve küresel yavaşlamanın yarattığı belirsizliklerin yatırımcı iştahını baskılayabileceğine dikkat çekiyor. Borsa İstanbul'da bankacılık, holding ve GYO sektörlerinin önümüzdeki dönemde pozitif ayrışma potansiyeli taşıdığı belirtilse de, enflasyon verileri ve TCMB sinyalleri piyasa yönünü belirleyecek kilit faktörler olarak öne çıkıyor.