Altın Politikası Değişiyor
Türkiye'nin tasarruf politikasında dikkat çekici bir sayfa kapandı. TCMB, 14 Mart 2022 tarihli ve fiziki altınların finansal sisteme kazandırılmasını amaçlayan 2022/11 sayılı tebliği, 22 Ağustos 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 2026/12 sayılı düzenlemeyle yürürlükten kaldırdı. Karar, fiziki altın sahipliğini veya vatandaşların ellerindeki altınların geçerliliğini etkilemiyor; değişen temel unsur, bu altınların belirli teşviklerle bankacılık sistemine aktarılmasını sağlayan resmi mekanizma oldu.
Mevcut Hesaplara Güvence
Düzenlemenin kaldırılması, daha önce fiziki altınını sisteme taşıyarak vadeli TL mevduat veya katılma hesabı açtırmış vatandaşların sözleşmelerini geriye dönük olarak bozmuyor. Vadesi devam eden hesapların, sözleşme şartları çerçevesinde vade sonuna kadar sürmesi ve mevcut hakların korunması bekleniyor. Buna karşılık, yürürlükten kaldırılan tebliğin sağladığı Merkez Bankası kaynaklı ek getiri, prim veya faiz desteği yeni işlemler açısından sona eriyor.
Piyasa İçin Anlamı
Kararın piyasa açısından en önemli sonucu, fiziki altının TL finansal sisteme çekilmesinde kullanılan teşvik kanalının kapanmasıdır. Bu kanal; bankaların altın mevduatı ve katılma hesabı hacmi, TL kaynak tabanı ve Merkez Bankasının yurt içindeki kıymetli maden tasarruflarını daha görünür hale getirme hedefi bakımından önem taşıyordu. Dolayısıyla karar, kısa vadede vatandaşın altın varlığına doğrudan bir müdahale getirmese de bankaların yeni altın dönüşüm ürünleri tasarlama iştahını, TL'ye geçiş kararlarını ve fiziki altın ile finansal altın arasındaki tercihi etkileyebilir.
Politika Mesajı
Karar, ekonomi yönetiminin tasarrufları sisteme çekme hedefinden tamamen vazgeçtiği anlamına gelmiyor; daha çok, 2022 döneminin koşullarında oluşturulan belirli bir teşvik modelinin sonlandırıldığına işaret ediyor. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz'ın kısa süre önce vatandaşların yastık altındaki altın ve döviz varlığının TCMB rezervlerini aşan büyüklükte olduğuna dikkat çekmesi, bu kaynağın ekonomi politikası açısından hâlâ stratejik önem taşıdığını gösteriyor. Bu nedenle önümüzdeki dönemde teşviklerin tamamen ortadan kalkmasından ziyade, farklı ürünler veya yeni düzenlemelerle yeniden tasarlanıp tasarlanmayacağı izlenecek.
Yatırımcı Ne İzlemeli?
Perakende yatırımcı açısından ilk kritik ayrım şudur: Evde, kasada veya başka bir yerde tutulan fiziki altınlar için zorunlu satış ya da sisteme teslim çağrısı bulunmuyor. Ancak yeni birikim yapanlar, bankadaki altın hesabı, fiziki altın, altın fonu veya TL mevduat arasında karar verirken artık bu eski tebliğe bağlı ek destekleri varsaymamalı. Karar, küresel altın fiyatlarının ve kurun aynı anda yükseldiği bir haftanın sonunda geldi; 21 Ağustos'ta gram altın serbest piyasada yaklaşık 7.101 TL, ons altın ise 4.604 dolar seviyesinde işlem gördü. Bu tablo, altın sahipleri için mevzuat değişikliğinden çok, likidite, saklama maliyeti, kur riski ve getirinin hangi araç üzerinden elde edileceği sorularını öne çıkarıyor.