Merkez Bankası’ndan Piyasayı Değiştiren Hamle
Türkiye finans piyasalarında haftanın en kritik gelişmesi, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın 1 Mart 2026’da ara verilen bir hafta vadeli repo ihalelerine yeniden başlama kararı oldu. Karar, resmi politika faizi değiştirilmeden likidite yönetiminin yeniden politika faizine dayalı kanala taşınması anlamına geliyor. İlk ihalede bankalara 1 milyar TL tutarında, yüzde 37 basit faizle bir hafta vadeli fonlama sağlandı; ihalenin bileşik faiz oranı yüzde 44,58 olarak gerçekleşti.
Bu adımın önemi, para politikasının yalnızca ilan edilen faiz oranıyla değil, bankaların fiilen hangi maliyetle fonlandığıyla belirlenmesinden kaynaklanıyor. Repo kanalının yeniden devreye girmesiyle bankalar, daha yüksek maliyetli gecelik borçlanma yerine yeterli miktarda haftalık repo fonlamasına erişebilirse ağırlıklı ortalama fonlama maliyeti mevcut yüzde 40 seviyesinden yüzde 37’ye doğru gerileyebilir. Ancak bu sonuç otomatik değil; belirleyici unsur, TCMB’nin repo ihalelerinde sağlayacağı likiditenin büyüklüğü ve bankaların fonlama kompozisyonu olacak.
Piyasa İlk Tepkiyi Bankalardan Verdi
Piyasalar kararı doğrudan bankacılık sektörü üzerinden fiyatladı. Borsa İstanbul Bankacılık Endeksi günün ilk bölümünde yüzde 4’ün üzerinde yükselirken, BIST 100 endeksi haftanın ilk işlem gününe yüzde 0,85 artışla 14.637,72 puandan başladı ve gün içinde 14.650 seviyesini test etti. Öğle saatlerinde endeks kazanımını yüzde 0,24’e taşırken bankacılık endeksindeki prim yüzde 3,5’in üzerinde kaldı.
Bankacılık hisselerindeki güçlü tepkinin arkasında, fonlama maliyetindeki olası düşüşün net faiz marjlarını ve üçüncü çeyrek kârlılık beklentilerini destekleyebileceği düşüncesi bulunuyor. Garanti BBVA Yatırım, repo fonlamasının yeniden başlamasını likidite yönetiminde normalleşme adımı olarak değerlendirirken, bu hamlenin TL varlıklar ve BIST açısından olumlu sonuç verebileceğini belirtti. ING’den Chris Turner ise kısa vadeli TL getirilerindeki düşüşün carry trade pozisyonlarını koruyan yatırımcıları piyasada tutabileceğini ifade etti.
Faiz İndirimi mi, Teknik Normalleşme mi?
Kararın piyasa açısından en tartışmalı boyutu, bunun fiili bir faiz indirimi olarak görülüp görülemeyeceği. Politika faizi resmi olarak yüzde 37’de sabit kalırken gecelik borç verme faizi yüzde 40 seviyesinde bulunuyor. Eğer bankacılık sisteminin fonlama ihtiyacının büyük bölümü yüzde 37’lik haftalık repo kanalından karşılanırsa, piyasa faizlerinde aşağı yönlü bir etki oluşacak; ancak gecelik kanal kullanılmaya devam ederse operasyonel gevşemenin etkisi sınırlı kalacak.
Ekonomist Mahfi Eğilmez, kararın tek başına faiz indirimi anlamına gelmediği uyarısını yaparak, bankaların hangi kanaldan ve ne ölçüde fonlanacağının izlenmesi gerektiğini vurguladı. Buna karşılık Hakan Kara’nın değerlendirmesine göre hamle, savaş döneminden bu yana yüzde 40’a yükselen fiili fonlama maliyetinin yüzde 37’ye çekilebileceğine yönelik bir sinyal taşıyor ve iç talep ile rezerv koşulları elverirse resmi faiz indirimi beklentilerini öne çekebilir.
TL, Tahvil ve Enflasyon İçin Yeni Denklem
Repo kararının ilk etkisi tahvil piyasasında da görüldü. İki yıllık gösterge tahvil faizi yüzde 40,78, 10 yıllık gösterge tahvil faizi yüzde 34,80 seviyesinde kaydedilirken, kısa vadeli TL faizlerinde aşağı yönlü fiyatlama dikkat çekti. Dolar/TL ise küresel ölçekte zayıflayan dolara rağmen 48,08 seviyesinde yeni zirveyi test etti; bu tablo, faiz ve likidite desteğinin TL üzerindeki olumlu etkisinin şimdilik kurdaki değer kaybı eğilimini tamamen tersine çevirmediğini gösteriyor.
TCMB açısından kritik sınav, likiditeyi ucuzlatırken enflasyon beklentilerini ve döviz talebini yeniden bozmayacak bir denge kurmak olacak. Ağustos ayı sektörel beklentilerinde 12 ay sonrası enflasyon tahmini piyasa katılımcıları için yüzde 23,69’a gerilerken hanehalkı beklentisinin yüzde 45,58’e, reel sektör beklentisinin ise yüzde 32,80’e yükselmesi, para politikasında erken gevşeme algısının iletişim riskini artırıyor.
Yatırımcı İçin Kritik İzleme Noktaları
Perakende yatırımcı açısından haberin ana mesajı, bunun doğrudan ve kesinleşmiş bir faiz indirimi değil, fonlama koşullarını politika faizine yaklaştıran kontrollü bir operasyonel değişiklik olduğudur. Önümüzdeki günlerde TCMB’nin repo ihalelerinde açacağı tutar, ağırlıklı ortalama fonlama maliyeti, TLREF, gecelik borçlanma ihtiyacı, mevduat ve kredi faizleri ile bankacılık hisselerinin kazanımlarını koruyup koruyamayacağı yakından izlenecek.
Bu göstergeler birlikte değerlendirildiğinde, kararın kısa vadede banka hisseleri ve tahviller için destekleyici, TL için ise koşullu bir rahatlama sunduğu görülüyor. Ancak petrol fiyatlarının yüksek seyri, küresel tahvil faizlerindeki baskı ve hanehalkının yüksek enflasyon beklentisi devam ederken, piyasanın kalıcı bir faiz indirimi döngüsünü fiyatlaması için TCMB’nin likidite adımını enflasyon görünümünü bozmayacak biçimde sürdürmesi gerekecek.