Kritik Dönemeçte Netleşen Ödeme Hakkı
Türkiye'nin son haftalardaki en büyük finansal krizlerinden biri haline gelen TEFAS/BEFAS fon tasfiye sürecinde, Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) 28 Eylül'de yaptığı kritik açıklamayla yüz binlerce yatırımcının merakla beklediği soruya yanıt verdi. Kurula göre, 17 Eylül'de TEFAS üzerinden iletilen ancak işlemlerin durdurulması nedeniyle platform tarafından iptal edilen tüm alım-satım talimatlarının sahiplerine, tasfiye bakiyesinden fondaki katılma payı sahipliği oranında ödeme yapılacak.
Açıklamada dikkat çeken bir diğer husus ise 16 Eylül 2026 ve öncesinde TEFAS'a iletilmesine rağmen, fonun temerrüde düşmesi veya fiyat açıklamaması nedeniyle gerçekleştirilemeyen talimatların da tasfiye kapsamında değerlendirileceği yönünde oldu. Bu karar, özellikle krizin ilk günlerinde satış emri verip parasını alamayan yatırımcılar için önemli bir güvence olarak yorumlanıyor.
Ödeme Mekanizması Nasıl İşleyecek?
SPK'nın 2026/61 sayılı Kurul Bülteni'nde ilan edilen tasfiye usul ve esaslarının A/6 hükmü uyarınca, gerçekleşmeyen TEFAS satım emirlerinin karşılığı fon hesabına borç olarak kaydedilecek ve portföydeki varlıklar nakde dönüştükçe elde edilen nakitten öncelikle bu borçlar ödenecek. Yani yatırımcılar, fon varlıklarının satışı tamamlandıktan sonra ortaya çıkacak bakiyeden payları oranında ödeme alacak.
Süreçte Tera Portföy fonlarının tasfiyesini Türkiye İş Bankası, diğer altı portföy yönetim şirketinin (Pusula Portföy, Hedef Portföy, Atlas Portföy, A1 Capital Portföy, Pardus Portföy ve Bulls Portföy) fonlarının tasfiyesini ise Ziraat Bankası yürütecek. Bankalar, portföylerdeki varlıkları nakde çevirdikten sonra borç ve giderleri karşılayacak, kalan tutarı ise yatırımcılara dağıtacak.
Yatırımcı İçin Ne Anlama Geliyor?
Uzmanlar, SPK'nın bu açıklamasının belirsizliği azaltan ancak ödeme takvimini netleştirmeyen bir adım olduğunu vurguluyor. Çünkü tasfiye sürecinin ne kadar süreceği, portföydeki varlıkların ne hızla ve hangi fiyattan satılabileceği gibi kritik sorular henüz yanıt bulmuş değil. SPK daha önce tasfiye sürecinin en fazla üç ayda tamamlanacağını açıklamış, ardından bu sürenin Kurulca uygun görülmesi halinde uzatılabileceğini belirtmişti.
Ödeme sırası konusunda ise net bir 'küçük yatırımcı önce' garantisi yok. Tasfiye bakiyesinden yapılacak ödemeler, yatırımcının fondaki katılma payı sahipliği oranına göre gerçekleşecek. Yani büyük ya da küçük tüm pay sahipleri, aynı oransal hakka sahip olacak. Ancak bazı yorumcular, İş ve Ziraat bankalarının hazırlayacağı ödeme planında küçük yatırımcıların öncelenmesi yönünde beklentiler olduğunu dile getiriyor.
Piyasa Güveni İçin Kritik Adım
Fon krizi, 15 Eylül'de Pusula Portföy'ün bazı fonlarında temerrüt açıklamasıyla başlamış, ardından Tera Portföy'de de benzer sorunlar ortaya çıkmıştı. SPK'nın 17 Eylül'de yedi portföy yönetim şirketine ait 131 fonun tasfiyesine karar vermesi, Borsa İstanbul'da sert satışlara neden olmuş ve BIST 100 endeksi gün içinde yüzde 3'ü aşan kayıplar yaşamıştı.
28 Eylül'deki ödeme açıklaması, piyasalarda 'gecikmeli de olsa netlik' olarak karşılandı. Ancak uzmanlar, asıl sınavın bankaların hazırlayacağı ödeme planı ve tasfiye sürecinin şeffaflığı olacağı konusunda uyarıyor. Yatırımcılar şimdi, İş ve Ziraat bankalarından gelecek detaylı ödeme takvimini ve portföy varlıklarının satış sürecine ilişkin bilgilendirmeleri bekliyor.